ديگر مصالح آن را در ساختن مسجد به كار برد ، اما پيش از آن‌كه اين نقشه به مرحلهء عمل درآيد جمعى از ملايان خود را در پاى شاه افگندند و متضرعانه به او گفتند : بىگمان اعليحضرت بر اين آرزو و اميدند كه مسجدى كه مىخواهند بنا كنند نه تنها سالها و قرنها همچنان پايدار و بر دوام بماند ؛ آيا باور نمىكنند بسا باشد پادشاهان آينده نيز بخواهند مسجدى بسازند ، و براى اينكه زودتر به هدف خود برسند از شما سرمشق بگيرند و مسجدى را كه نياكانشان بنا كرده‌اند ، و باشد كه قرنها همچنان پايدار بماند ، ويران سازند . همزمان با اين احوال معدن سنگ مرمر بزرگى در اردستان كشف شد ، از اين رو شاه از خيال ويران ساختن مسجد جامع عتيق درگذشت . سنگ مرمرهاى اردستان رگه‌هاى سرخ و سفيد آميخته به هم دارد ، و چندان نرم است كه با نوك چاقو آسان مخطط مىشود . بجاست به چهار نكتهء ديگر دربارهء اين مسجد اشاره كنم . نخست اين‌كه شاه صفى اول ، جانشين شاه عباس بزرگ همه درهاى مسجد را با صفحات نقره تزيين كرد . دو ديگر بر بالاى يكى از ايوانها به نام و ياد دو تن از ملايان موسوم به ملا عبدل « 1 » تبريزى و شاگردش ملا رضا كتيبه ايست . اين دو كه برجسته‌ترين و معروف‌ترين علماى دينى زمان خود بودند مناسب‌ترين آيات قرآن را براى كتيبه‌هاى مسجد انتخاب كرده‌اند . سوم اين‌كه با اين‌كه هر چهار منارهء مرتفع مسجد براى آن ساخته شده كه مؤذن در موقع معين بر فراز آن رود و اذان بگويد ، براى چنين كار از آنها استفاده نمىشود ، و از بالاى گلدسته‌اى كه با چوب بر روى يكى از گنبدهاى كم ارتفاع تعبيه شده اذان مىگويند ؛ زيرا مناره‌هاى مسجد آن قدر بلند است كه هر كس بالاى آن برود مىتواند به داخل حرمسرا و بسيارى از خانه‌هاى ديگر نگاه كند ، و چون ايرانيان در اين مورد بر عموم ، تعصّب خاص دارند پادشاه رفتن بالاى مناره‌ها را سخت قدغن كرده است . نكته چهارم اين‌كه عايدات سالانه موقوفات اين مسجد عظيم از شصت هزار ليور درمىگذرد و متولّى آن‌كه هميشه يكى از بزرگان كشور است هر سال هزار اكو سهم مىبرد . اين بود شرح مسجد شاه اصفهان .

--> ( 1 ) - شاردن اين نام را درست نياورده ، و درست و كامل آن ملا عبد الباقى است .